Z artykułu dowiesz się:
Świadczenie kompensacyjne - nowy model odszkodowania za błąd lekarski
Świadczenie kompensacyjne jest nową formą odszkodowania za błąd medyczny przewidzianą w ustawie z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw.
W ostatnich latach Polska starała się wprowadzić nowy model pozasądowego rekompensowania szkód doznanych przez pacjentów w wyniku błędów medycznych. Obecna regulacja, oparta na działalności wojewódzkich komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, nie przyczyniła się do zmniejszenia obciążenia sądów sprawami o odszkodowania za szkody wyrządzone przez zaistniałe zdarzenia medyczne. Pacjenci często wciąż muszą dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej, co jest długotrwałe, kosztowne i obarczone sporym ryzykiem dla pacjentów.
Nowy model rekompensaty za błąd medyczny ma na celu zapewnić pacjentom łatwiejszy dostęp do odszkodowań, promować dobre relacje między personelem medycznym a pacjentami oraz poprawić jakość opieki zdrowotnej. W ramach tego modelu proponuje się dwuinstancyjny pozasądowy system rekompensaty szkód obsługiwany przez Rzecznika Praw Pacjenta oraz powołanie Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych. Wdrożenie tego systemu ma umożliwić wypłatę rekompensat bez orzekania o winie, co ma przyspieszyć i uprościć proces uzyskiwania odszkodowań przez pacjentów.
2) skupia się na poprawie bezpieczeństwa pacjentów i jakości opieki zdrowotnej, a nie na obarczaniu winą konkretnych osób,
3) jest bardziej efektywny – w założeniu mniej czasochłonny i tańszy niż obecny system oparty na komisjach wojewódzkich.
Czym jest zdarzenie medyczne?
Za zdarzenie medyczne uznaje się sytuacje zakażenia pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, bądź uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia pacjenta, albo śmierci pacjenta – zaistniałe w trakcie udzielania lub w efekcie udzielenia bądź zaniechania udzielenia świadczenia zdrowotnego, którego z wysokim prawdopodobieństwem można było uniknąć w przypadku udzielenia świadczenia zdrowotnego zgodnie z aktualną wiedzą medyczną albo zastosowania innej dostępnej metody diagnostycznej lub leczniczej.
Za zdarzenie medyczne nie będzie uznane wystąpienie dających się przewidzieć normalnych następstw zastosowania metody leczenia, na którą pacjent wyraził świadomą zgodę.
Co więcej, świadczenie kompensacyjne będzie wypłacane wyłącznie w przypadku zdarzeń medycznych, które miały miejsce w szpitalach, przy udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (w ramach NFZ).
Oznacza to, że nowe świadczenie nie przysługuje za błędy popełnione przez lekarzy w Poradniach oraz przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych w trybie ambulatoryjnym. Osoby te jednak nadal mogą skorzystać z dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych kodeksu cywilnego, w czym pomagają eksperci – adwokaci i radcowie prawni specjalizujący się w sprawach odszkodowawczych za błąd medyczny.
Od kiedy można się ubiegać o świadczenie kompensacyjne?
O świadczenie kompensacyjne mogą ubiegać się pacjenci, którzy doznali szkody w wyniku błędu medycznego, który miał miejsce po 05 września 2023 roku.
Jedynym wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdzie co prawda do błędu medycznego doszło przed 05 września 2023 roku, ale pacjent dowiedział się o skutkach wadliwego udzielenia mu świadczeń już po tej dacie.
Kto jest uprawniony do uzyskania świadczenia kompensacyjnego?
W przypadku gdy błąd medyczny obejmuje zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pacjenta – wówczas osobą wyłącznie uprawnioną do uzyskania świadczenia kompensacyjnego jest pacjent.
Inaczej rzecz ma się w przypadku, gdy w wyniku zdarzenia medycznego pacjent zmarł. Wówczas o świadczenie kompensacyjne mogą się ubiegać krewni pacjenta pierwszego stopnia, małżonek niepozostający w separacji, przysposobiony (np. adoptowane dzieci pacjenta) oraz osoba pozostająca z pacjentem we wspólnym pożyciu (konkubent/konkubentka).
Jak uzyskać świadczenie kompensacyjne – tryb i opłaty
Świadczenie kompensacyjne za zdarzenie medyczne jest wypłacane wyłącznie na wniosek osoby uprawnionej do jego uzyskania.
Zatem wniosek o wypłatę świadczenia kompensacyjnego wnosi sam pacjent, a w przypadku jego śmierci – osoby określone w ustawie, takie jak krewni pierwszego stopnia, małżonek niepozostający w separacji, osoby pozostające w stosunku przysposobienia oraz osoby pozostające z pacjentem we wspólnym pożyciu.
Wniosek o świadczenie kompensacyjne
We wniosku koniecznie należy wskazać takie informacje jak:
– dane osobowe, w tym adres, numer telefonu lub adres poczty elektronicznej wnioskodawcy (ewentualnie dane przedstawiciela ustawowego),
– w przypadku śmierci pacjenta także jego dane oraz określenie stopnia pokrewieństwa,
– wskazanie, czy przedmiotem wniosku jest zakażenie biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo śmierć pacjenta,
– oznaczenie podmiotu wykonującego działalność leczniczą prowadzącego szpital, z którego działalnością wiąże się wniosek,
– datę, w której wnioskodawca dowiedział się o zdarzeniu medycznym;
– uzasadnienie, w tym wskazanie faktów, na których wniosek jest oparty (należy precyzyjnie określić do jakich nieprawidłowości doszło i jaki był ich skutek);
– numer rachunku bankowego, na który ma być przekazane świadczenie kompensacyjne, albo adres, na który ma być dokonany przekaz pocztowy.
Do wniosku należy załączyć:
1) kopię posiadanej dokumentacji medycznej oraz innych dokumentów potwierdzających opisany stan faktyczny albo szczegółową informację o braku takich dokumentów;
2) dokumenty potwierdzające, że wnioskodawca jest osobą uprawnioną do ubiegania się o świadczenie;
3) potwierdzenie wniesienia opłaty,
4) oświadczenie, że w sprawie objętej wnioskiem nie toczy się lub nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie cywilne w sprawie o odszkodowanie, rentę lub zadośćuczynienie;
5) oświadczenie, że wnioskodawca nie uzyskał odszkodowania, renty lub zadośćuczynienia od osoby odpowiedzialnej za szkodę, w tym z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej;
6) oświadczenie, że sąd nie orzekł na rzecz wnioskodawcy obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązki,
7) oświadczenie wnioskodawcy o treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”
Opłata od wniosku o świadczenie kompensacyjne
Wniosek o wypłatę świadczenia aktualnie podlega opłacie w wysokości 300 zł, lecz opłata ta będzie ulegać podwyższeniu z każdym kolejnym rokiem. Tak więc przed złożeniem wniosku należy koniecznie ustalić aktualną wysokość opłaty.
Termin złożenia wniosku o świadczenie kompensacyjne
Ze złożeniem wniosku należy się spieszyć, bowiem można to zrobić w terminie 1 roku od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o zdarzeniu medycznym, jednakże termin ten nie może być dłuższy niż 3 lata od dnia, w którym nastąpiło to zdarzenie.
Rzecznik Praw Pacjenta ma obowiązek wydać decyzję administracyjną w sprawie przyznania świadczenia kompensacyjnego lub odmowy przyznania świadczenia w ciągu 3 miesięcy od otrzymania kompletnego wniosku.
Co wpływa na wysokość świadczenia kompensacyjnego?
Przy ustalaniu wysokości świadczenia za błąd medyczny w postaci zakażenia szpitalnego oraz uszczerbku na zdrowiu uwzględnia się:
– charakter następstw zdrowotnych,
– stopień dolegliwości wynikających ze zdarzenia medycznego
– zakres uciążliwości leczenia,
– stopień uszczerbku na zdrowiu,
– zakres pogorszenia jakości życia.
Rzecz jasna inne kryteria oceny mają zastosowanie w przypadku śmierci pacjenta, bowiem wówczas znaczenie mają takie okoliczności jak pozostawanie w związku małżeńskim w chwili śmierci pacjenta, pokrewieństwo, pozostawanie w stosunku przysposobienia, pozostawanie we wspólnym pożyciu oraz wiek osoby uprawnionej do świadczenia oraz wiek zmarłego pacjenta.
Wysokość świadczenia kompensacyjnego - limity
Wysokość świadczenia kompensacyjnego z tytułu jednego zdarzenia medycznego w odniesieniu do jednego wnioskodawcy wynosi w przypadku:
1) zakażenia biologicznym czynnikiem chorobotwórczym – od 2000 zł do 200 000 zł;
2) uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia – od 2000 zł do 200 000 zł;
3) śmierci pacjenta – od 20 000 zł do 100 000 zł.
Co istotne wysokość świadczenia kompensacyjnego podlega co roku waloryzacji w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych za okres poprzedniego roku obliczonemu na podstawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, z zaokrągleniem do pełnych złotych w górę.
WAŻNE!!!
Złożenie oświadczenia o przyjęciu świadczenia kompensacyjnego jest równoznaczne ze zrzeczeniem się przez wnioskodawcę wszelkich roszczeń o odszkodowanie, rentę oraz zadośćuczynienie pieniężne mogących wynikać ze zdarzenia medycznego w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku.
Oznacza to brak możliwości sądowego dochodzenia odszkodowania przed sądem na podstawie przepisów kodeksu cywilnego!
Dlatego też rekomendujemy konsultację swojej sprawy z prawnikiem – radcą prawnym lub adwokatem, który pomoże oszacować wartość możliwych do uzyskania świadczeń pieniężnych w postępowaniu sądowym!
Podsumowanie
Osoby poszkodowane w skutek błędu medycznego obecnie mają wybór, czy chcą dochodzić roszczeń na drodze cywilnej czy w trybie pozasądowym. Wniesienie sprawy do sądu wyklucza rozpatrzenie wniosku przez Rzecznika Praw Pacjenta. Z kolei świadczenie kompensacyjne nie zawsze pokryje całość doznanej szkody w wyniku błędu medycznego, co jest możliwe w postępowaniu sądowym.
Nasi eksperci z dziedziny odszkodowań zapewnią Państwu kompleksowe doradztwo w zakresie wyboru optymalnego trybu dochodzenia odszkodowania za błędu lekarskie, sporządzą wszelkie niezbędne pisma i przeprowadzą negocjacje w sprawie wysokości odszkodowania.
Zachęcamy do kontaktu i skorzystania z naszych usług.
Zobacz także – 5 rad jak nie stracić odszkodowania
